محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
484
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
رودخانهء مروَيْن : از زير غور برخيزد وتا [ غرج الشار وسپس ] تا مرو بالا [ مرو رود ] كشيده مىشود ، سپس به سوى مرو پائين مىپيچد ، وچون به فاصلهء يك مرحلهء آن مىرسد به يك درهء بزرگ مىريزد كه از دو سوى با بندى شگفتانگيز از چوب بسته شده وآب ببالا آمده تا تا به سرريز مىرسد وبه سوى مرو كشيده مىشود . فرماندهى نيرومندتر از فرماندهان ديگر با ده هزار مرد مزدور ، نگهبان آنند كه مبادا شكسته شود . تقسيم بندى آب بهتر از آنچه در اينجا هست نمىتوان ديد . از ساندهء اين بخش بندى آوردهاند كه مىگفت : از عدالت چيزى فرونگذاردم وهر گونه داد را بكار بستم بجز آنجا كه درماندم . براي سنجش آب ، لوحى در آنجا نهادهاند كه به درازى آن خطهاى افقى هست . پس هر گاه آب تا خط شصتم بالا آيد ، سال حاصلخيز خواهد بود ، مردم خوشحال شده آب سنجهاى ديگر را بر مىدارند ، وهر گاه در خط ششم بماند خشك سالى است . * جايگاه آب سنج در يك فرسنگى « 1 » شهر در يك استخر گرد است . مسؤول سنجش گزارشهاى آن را با بريد ويژه به دفتر رودخانه مىرساند واز آنجا پيامبران گزارش را به شاخههاى ديگر رودخانه مىرسانند ، تا آب را بر پايهء اندازهء تازه بخش بندى كنند . در نخستين جايگاه بخشبندى چهار صد شناگر شبانه روز آماده هستند ، چه بسا در سردترين هوا نيازمند شنا شوند ، در اين هنگام بر تن خود شمع ماليده روزانه مدتي به اندازهء
--> ( 1 ) نيم فرسنگى ( حوقل : 436 : 6 ) .